Polecenie przelewu to jedna z form pieniężnych rozliczeń bezgotówkowych. Polega na wydaniu bankowi lub na poczcie dyspozycji przekazania określonej kwoty z rachunku bankowego płatnika na wskazany przez niego inny rachunek bankowy.

Dyspozycja polecenia przelewu może być złożona w formie papierowego dokumentu lub za pomocą systemów bankowości elektronicznej. Papierowy dokument polecenia przelewu jest zestandaryzowany, co umożliwia przeniesienie go za pomocą czytnika optycznego na elektroniczne nośniki informacji.

Bank powinien zaksięgować otrzymane polecenie przelewu najpóźniej w następnym dniu roboczym po jego przyjęciu. Warunkiem wykonania polecenia przelewu jest posiadanie przez zleceniodawcę odpowiedniego pokrycia na rachunku bankowym.

Rozliczenia międzybankowe realizuje Krajowa Izba Rozliczeniowa. Do 2004 między rozliczającymi się oddziałami banków przesyłany za jej pośrednictwem papierowy dokument polecenia przelewu. Obecnie polecenia przelewu dokonywane są w drodze teletransmisji.

Polecenie zapłaty to bezgotówkowa forma rozliczeń bankowych. Polecenie zapłaty jest polskim odpowiednikiem zachodniego direct-debit. Realizuje je Krajowa Izba Rozliczeniowa w systemie ELIXIR.

Podstawą prawną polecenia zapłaty jest ustawa prawo bankowe z dnia 29 sierpnia 1997 r. oraz porozumienie międzybankowe w sprawie stosowania polecenia zapłaty z dnia 1 czerwca 1998 r.
Przeprowadzanie rozliczeń w tej formie wymaga, aby zarówno dłużnik jak i wierzyciel posiadali rachunki w bankach, które zawarły porozumienie o stosowaniu polecenia zapłaty, a dłużnik wyraził zgodę na obciążanie jego rachunku w tej formie. W przeciwieństwie do polecenia przelewu stroną inicjującą jest wierzyciel. Uznanie rachunku wierzyciela następuje po uzyskaniu środków przez jego bank od banku dłużnika, wystarczających do pokrycia dyspozycji.
Ograniczenia wynikające z uregulowań prawnych: rozliczane mogą być jedynie płatności w złotych polskich, limit kwotowy: 1000 EUR – osoby fizyczne, 50 000 EUR – w przypadku pozostałych podmiotów. Dłużnik może odwołać transakcję polecenia zapłaty: 30 dni kalendarzowych – osoby fizyczne, 5 dni roboczych – w przypadku pozostałych podmiotów.

NRB, czyli Numer Rachunku Bankowego jest polskim standardem określającym sposób numeracji rachunków bankowych. NRB składa się z 26 cyfr, jego struktura jest następująca: CCAAAAAAAABBBBBBBBBBBBBBBB

CC to suma kontrolna (2 cyfry), AAAAAAAA to numer rozliczeniowy jednostki organizacyjnej banku (8 cyfr), BBBBBBBBBBBBBBBB to numer rachunku klienta w banku (16 cyfr).

W formie elektronicznej używa się zapisu, jaki przedstawiono powyżej, natomiast w postaci papierowej umieszcza się w numerze spacje zwiększające czytelność: CC AAAA AAAA BBBB BBBB BBBB BBBB

NRB może być przekształcony na międzynarodowy numer IBAN, o którym pisaliśmy w poprzednim artykule, poprzez dodanie na początku znaków PL. Cyfry kontrolne wyliczane są zgodnie ze standardem IBAN, przyjmując, że numer zawiera oznaczenia kraju “PL” – niezależnie od tego, czy występuje ono w zapisie, czy nie.

Aktualny wykaz jednostek organizacyjnych można znaleźć na stronie NBP.
W numerze rozliczeniowym znajduje się cyfrowy wyróżnik banku. Jest to symbol jednoznacznie identyfikujący bank.

International Bank Account Number w skrócie IBAN, czyli po polsku Międzynarodowy Numer Rachunku Bankowego to międzynarodowy standard numeracji kont bankowych.

Standard został utworzony przez Europejski Komitet Standardów Bankowych – European Committee for Bank Standardisation, po czym przyjęto go jako ISO 13616.

IBAN składa się z dwuliterowego kodu kraju ISO 3166-1, po którym następują dwie cyfry sprawdzające i do trzydziestu znaków alfanumerycznych określających numer rachunku, określanych jako BBAN.

Decyzja o długości tego bloku należy do poszczególnych krajów, z tym, że dany kraj musi posiadać jedną, określoną długość. W BBAN musi się zawierać unikatowy kod identyfikujący bank, o określonej długości i określonym miejscu, w którym się on rozpoczyna. Jego pozycja i długość również zależy od danego kraju.

W transakcjach elektronicznych kod IBAN powinien być przechowywany w jednym ciągu, bez spacji, jednakże w przypadku dokumentów na papierze powinien być zapisywany w grupach po cztery znaki, przy czym ostatnia grupa może mieć ich mniejszą liczbę.

Kod IBAN został utworzony, by wspomóc obsługę płatności w Unii Europejskiej. Klienci, zwłaszcza osoby fizyczne oraz małe i średnie firmy często napotykają na problemy, związane z różnymi standardami bankowości na świecie.

Rachunek międzybankowy to przeniesienie środków pieniężnych pomiędzy: rachunkami banków komercyjnych, rachunkami banków komercyjnych a bankiem centralnym NBP, w celu wykonania zobowiązania powstałego z tytułu dokonania rozliczeń pieniężnych pomiędzy: bankami, klientem banku a innym bankiem, bankiem a posiadaczem rachunku w innym banku, klientem banku a posiadaczem rachunku w innym banku.

Rozrachunki międzybankowe mogą być przeprowadzane: za pośrednictwem Krajowej Izby Rozliczeniowej S.A. – jedynej w Polsce izby rozliczeniowej. Ponad 90% rozrachunków międzybankowych w Polsce dokonywanych jest za jej pośrednictwem, za pośrednictwem banków prowadzących rachunki dla innych banków krajowych, w drodze bezpośredniej wymiany zleceń między bankami oraz rejestracji wynikających z ich wzajemnych wierzytelności.

Konto depozytowe to lokata bankowa, której wycofanie wymaga wcześniejszego uprzedzania.

Konto depozytowe to lokata, która również może zostać wycofana po upływie określonego czasu bądź w określonym terminie.

Istnieje kilka rodzajów wkładów terminowych. Zwykłe konta oszczędnościowe np. konto osobiste, konto oszczędnościowo-rozliczeniowe są zazwyczaj nisko oprocentowane, zatem przy wkładach dokonywanych przez osoby fizyczne zwykle pomija się wymóg wcześniejszego uprzedzenia.

Niezbywane certyfikaty o wkładach czasowych są kontraktami na zdeponowanie funduszy na określony czas przy stopie procentowej zazwyczaj wyższej od tej, jaka wypłacana jest ze zwykłych kont oszczędnościowych. Zbywalne certyfikaty o wkładach czasowych pojawiły się w USA w latach 60. XX w., jako sposób na przyciąganie dużych funduszy.

Polcard to marka największego polskiego centrum rozliczeniowego kart płatniczych to z ang. acquirer. Centrum rozliczeniowe Polcard posiada największą w Polsce sieć punktów akceptujących karty płatnicze.

Obecny właściciel Polcardu to firma First Data Polska S.A., której akcjonariuszami są First Data Poland Holding SA, posiadająca 99,67% oraz Związek Banków Polskich, który posiada 0,33% udziału.

First Data Poland Holding SA należy do First Data Corporation z siedzibą w USA.

Honoruje karty VISA, VISA Electron, MasterCard, MasterCard Electronic, Maestro, Polcard, Polcard BIS, Diners Club, American Express i JCB. Jako pierwsze na polskim rynku i jedno z niewielu akceptuje również transakcje dokonywane w Internecie.

Imprinter to urządzenie służące do ręcznej akceptacji tłoczonych kart bankowych. Zwane są również żelazkami bądź ręcznymi powielaczami.

Zasada działania polega na wykonaniu odcisku karty na specjalnym blankiecie w kilku egzemplarzach. Karta płatnicza musi być wypukła aby dane na niej wytłoczone mogły zostać odwzorowane na blankiecie.

Obecnie prawie całkiem zastąpione przez nowocześniejsze urządzenia elektroniczne, wykorzystywane w sytuacjach awaryjnych.

Imprinter nie ma jakiegokolwiek połączenia z bankiem a ewentualnej autoryzacji akceptant karty może dokonać tylko telefonicznie, również telefonicznie przesyłane jest zestawienie transakcji z takiego “terminala” do banku. Z tego powodu wykorzystanie imprintera i wypukłej karty jest bardzo podobne do płacenia czekiem bankowym.

Inkaso to warunkowa forma płatności, polegająca na pobraniu przez bank od kupującego na rzecz sprzedającego określonej należności.

Przedmiotem inkasa mogą być dokumenty handlowe np.: faktura, świadectwo pochodzenia, dokumenty transportowe, dokumenty ubezpieczeniowe itd. i finansowe np. weksel, czek, kwit depozytowy, banknot, akcja, obligacja.

Mamy inkaso natychmiastowe – zgodnie z którym podawca inkasa otrzymuje od banku podaną w treści inkasa kwotę niezwłocznie po złożeniu dokumentów oraz inkaso terminowe, które zapewnia płatność należności w wyznaczonym terminie po wydaniu dokumentów płatnikowi. W praktyce stosowane jest także inkaso towarowe, zgodnie z którym określona instytucja wydaje towar pod warunkiem wykonania świadczenia wskazanego przez zleceniodawcę.

Inkaso nie jest polecaną formą płatności dla kontrahentów niedarzących się dużym zaufaniem.

Preautoryzacja to transakcja, polegająca na możliwości czasowego zablokowania środków na rachunku klienta, posiadającego kartę kredytową. Karta musi być wydana w ramach Organizacji Kart Płatniczych: VISA, MasterCard i Diners Club.

Preautoryzacja przy pomocy karty kredytowej nie oznacza transakcji, ułatwia jedynie rezerwację w hotelu, końcowy rachunek można rozliczyć już inną kartą płatniczą.

Preautoryzacja to rezerwacja środków na koncie klienta wykonywana w momencie meldunku gościa hotelowego lub przed wynajmem samochodu w przypadku wypożyczalni samochodów. Jej celem jest zabezpieczenie środków na koncie klienta na wypadek jego rezygnacji z usługi.

Preautoryzacja nie wymaga fizycznej obecności karty, przeprowadzana jest na podstawie udostępnionych danych karty. Operacja ta polega na zablokowaniu środków na rachunku karty, na okres maksymalnie 7 dni. Dla hotelu stanowi ona gwarancję otrzymania zapłaty w razie rezygnacji gościa z pobytu lub w razie anulacji po przekroczeniu terminu bezkosztowej anulacji.

Środki nie są ściągane z konta karty, a jedynie zablokowane, bądź do czasu faktycznej zapłaty bądź unieważnienia lub wygaśnięcia preautoryzacji.